![](https://www.roditelji.me/wp-content/uploads/2020/08/skoleCOVID.jpg)
Osnovne i srednje škole u Crnoj Gori dobile su ove sedmice redukovane planove i programe, po kojima će nastavnici organizovati nastavu u drugom polugodištu.
U dopisu koje je Zavod za školstvo uputio direktorima škola navodi se da su se, prilikom redukcije planova, držali principa da se, kao minimum, mora realizovati obrazovno-vaspitni ishod. Taj ishod, kako su pojasnili, ukazuje na nivo usvojenosti sadržaja koji se očekuje od svih ili od najvećeg broja učenika.
“Veoma je važno planirati i ishode, prilikom kojih učenici mogu usvojiti sadržaje u kojima treba da se nešto analizira, izdvoje elementi i utvrde odnosi među njima – poređenje, razlikovanje, povezivanje, klasifikovanje, kao i da se odrede uzroci i posljedice”, navodi se u dopisu Zavoda za školstvo.
Uz dostavljene planove i programe po predmetima, koji su smanjeni po obimu, upravama škola je sugerisano da tokom prve sedmice planiraju ponavljanje sadržaja iz prvog polugodišta ili da je iskoriste za nadoknađivanje propuštenog gradiva.
“Posebnu pažnju treba obratiti na predmetne programe koji su važni za polumaturski i maturski ispit i maturski standard (matematika, CSBH jezik i književnost/Albanski jezik i književnost i predmeti koje učenici izaberu za polumaturski i maturski ispit)”.
Redukovani planovi nijesu urađeni za sve predmete, uglavnom izborne, ali je nastavnicima sugerisano kako da to sami učine.
Iz Zavoda su preporučili da svaki nastavnik u svim predmetnim programima samostalno planira i procjenjuje šta može realno da realizuje u situaciji kada su časovi skraćeni do 30 minuta.
“Slobodni dio kurikuluma za ovaj period se ne realizuje. Takođe, svaki nastavnik procjenjuje u planiranju za drugo polugodište koji su sadržaji ključni i najbitniji da ih učenici usvoje kao dobar link za prelazak na viši nivo školovanja”, navodi se, između ostalog, u dopisu upućenom školama.
Uputstvo Zavoda za školstvo i Centra za stručno obrazovanje za realizaciju obrazovnih programa tokom drugog polugodišta ove školske godine dobile su i srednje stručne i mješovite škole u Crnoj Gori.
Kada je riječ o nastavi opšteobrazovnih programa sugerisano je takođe da svaki nastavnik samostalno planira šta može realizovati. Slobodni dio programa za ovaj period se, kao i kada je riječ o osnovnim školama, ne realizuje, a profesori u srednjim školama procjenjivaće koji su sadržaji najvažniji.
“Prilikom planiranja i realizacije nastave opšteobrazovnih predmeta, nastavnici treba da vode računa o korelaciji sa stručnim modulima/predmetima i da svoje planove povežu sa strukom onoliko koliko je to moguće. Posebnu pažnju treba obratiti na predmetne programe koji su bitni za stručni ispit: matematika, crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjizevnost i engleski jezik. Zavod za školstvo će poslati školama planove realizacije opšteobrazovnih predmeta koji se polažu na stručnom ispitu”, navodi se u uputstvu.
Kako se dodaje, u II polugodištu nastavnici stručnih modula treba da urade preostale planove realizacije ishoda učenja u skladu sa obrazovnim programom, tj. modulom koji realizuju. Planove realizacije ishoda učenja treba dostaviti Centru za stručno obrazovanje u aplikaciji Microsoft Teams, kao sto su koordinatori radili u I polugodištu.
“Cilj toga je usaglašavanje planova za realizaciju modularizovanih obrazovnih programa na nivou Crne Gore. Nastavnici stručno-teorijskih predmeta i praktične nastave za obrazovne programe donesene do 2017/18. školske godine treba da urade preostale operativne planove u skladu sa obrazovnim programom, tj. predmetom koji realizuju i da ih usaglase između sebe, a po mogucnosti i sa drugim skolama”, saopšteno je stručnim i mješovitim školama.
Posebnu pažnju, kako su naveli iz Zavoda za školstvi i Centra za stručno obrazovanje, treba posvetiti realizaciji praktične nastave, kako bi učenici bili osposobljeni za sticanje kompetencija, definisanih standardima zanimanja i dostigli predviđene ciljeve.
“Teorijsku nastavu i vježbe u obaveznim stručnim modulima u modularizovanim obrazovnim programima treba planirati tako da se realizuju oni kriterijumi koji su suštinski važni za struku, bez ulaženja u previše detalja po dubini. To treba da bude procjena nastavnika u skladu sa uslovima, vremenom kojim raspolaže i učenicima sa kojima radi. Ovdje do izražaja dolazi iskustvo nastavnika u planiranju i realizaciji, kako bi učenik dostigao ishode učenja na odgovarajuci način i stekao ključne vještine i znanja”, navodi se, između ostalog, u uputstvu.
Praktičnu nastavu u obaveznim stručnim modulima treba planirati tako da se dio časova realizuje u školi, a dio kod poslodavca u skladu sa obrazovnim programom, uz poštovanje preporučenih mjera tokom pandemije.
“Ukoliko nije moguće realizovati praktičnu nastavu u školi i/ili kod poslodavca, potrebno je u planu realizacije ishoda učenja evidentirati razloge za to, kao i navesti koji ishodi, kriterijumi ili aktivnosti nijesu realizovani, kako bi učenici mogli da ih nadoknade kada se za to stvore uslovi. Prema informacijama Centra za stručno obrazovanje, većina škola je realizaciju praktične nastave kod poslodavca za modularizovane obrazovne programe nivoa IV, ostavila za II polugodiste. Za dio nastave koji se realizuje kod poslodavca škola treba da utvrdi da li su ispunjene propisane preporuke za zaštitu zdravlja učenika. Ukoliko poštovanje preporuka nije moguće obezbijediti, praktičnu nastavu treba realizovati u školi, uz navođenje razloga u planu realizacije ishoda učenja zbog čega praktičnu nastavu kod poslodavca nije bilo moguće realizovati”, kazali su u Zavodu za školstvo i Centru za stručno obrazovanje.
Praktičnu nastavu u okviru obrazovnih programa donesenih do 2017/ 18. školske godine treba realizovati u cjelosti u skladu sa preporučenim mjerama i raspoloživim uslovima.
“Ukoliko to nije moguće, to treba precizno evidentirati u operativnom planu, kako bi učenici nadoknadili propušteno kasnije”, neke su od prteporuka upućenih stručnim školama, uz sugestiju da se posebna pažnja u II polugodištu treba posvetiti radu sa maturantima”, stoji, između ostalog, u uputstvu.